Zadzwoń do nas
tel. 784 071 725

Klauzula obejścia prawa podatkowego

Klauzula obejścia prawa podatkowego – co to takiego?

Nowelizacja Ordynacji podatkowej weszła w życie 15 lipca 2016 roku. Od dziś organy państwa powołując się na klauzulę przeciw unikaniu opodatkowania mogą kwestionować optymalizacje i legalne działania podatnika zmierzające do unikania opodatkowania. Klauzula obejścia prawa podatkowego ma poprawić wpływy do budżetu państwa.

Podstawa prawna

Klauzula została uregulowana w rozdziale I Dzialu IIIa Przeciwdziałanie unikaniu opodatkowania i jest zapisana w artykule 119a § 1:

Art. 119a. § 1. Czynność dokonana przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem i celem przepisu ustawy podatkowej, nie skutkuje osiągnięciem korzyści podatkowej, jeżeli sposób działania był sztuczny (unikanie opodatkowania).

Co to tak znaczy? Już tłumaczę – jeżeli organy państwa uznają, że Twoja optymalizacja podatkowa jest sztuczna i stosowana tylko w celu uniknięcia podatku to zostanie Ci naliczony podatek wyrównujący. Tu pojawia się kolejne pytanie – co to znaczy, że działanie było sztuczne. Próbuje to wytłumaczyć Art. 119c:

Art. 119c. § 1. Sposób działania uznaje się za sztuczny, jeżeli na podstawie istniejących okoliczności należy przyjąć, że nie zostałby zastosowany przez podmiot działający rozsądnie i kierujący się zgodnymi z prawem celami innymi niż osiągnięcie korzyści podatkowej sprzecznej z przedmiotem i celem przepisu ustawy podatkowej.

§ 2. Przy ocenie, czy sposób działania był sztuczny, należy wziąć pod uwagę w szczególności występowanie:
1) nieuzasadnionego dzielenia operacji lub
2) angażowania podmiotów pośredniczących mimo braku uzasadnienia ekonomicznego lub gospodarczego, lub
3) elementów prowadzących do uzyskania stanu identycznego lub zbliżonego do stanu istniejącego przed dokonaniem czynności, lub
4) elementów wzajemnie się znoszących lub kompensujących, lub
5) ryzyka ekonomicznego lub gospodarczego przewyższającego spodziewane korzyści inne niż podatkowe w takim stopniu, że należy uznać, że działający rozsądnie podmiot nie wybrałby tego sposobu działania.

Mówiąc prostym językiem – czy organ będąc na Twoim miejscu zastosowałby działania takie jak Twoje? Jeżeli tak wszystko jest ok. Jeżeli nie zadziała tu klauzula obejścia prawa podatkowego. Zostaje jeszcze wytłumaczyć co to jest korzyść podatkowa. Opisuje to Art. 119e:

Art. 119e. Korzyścią podatkową w rozumieniu przepisów niniejszego działu jest:
1) niepowstanie zobowiązania podatkowego, odsunięcie w czasie powstania zobowiązania podatkowego lub obniżenie jego wysokości albo powstanie lub zawyżenie straty podatkowej;
2) powstanie nadpłaty lub prawa do zwrotu podatku albo podwyższenie kwoty nadpłaty lub zwrotu podatku.

Czyli generalnie jest to sytuacja w której fiskus musi dać Tobie nie Ty mu. Przerażające prawda?

W kogo uderzy?

Ministerstwo finansów uspokaja, że klauzula została stworzona w celu ograniczenia optymalizacji podatkowych przez dużych przedsiębiorców. Niestety dużo wątpliwości budzi fakt że klauzula może działać wstecz. Swoje obawy w liście przesłanym PAP do prezesa PiS Jarosława Kaczyńskiego wyraził Szef Związku Przedsiębiorców i Pracodawców Cezary Kaźmierczak pisząc, że minister finansów Paweł Szałamacha zamiast zająć się faktycznymi wyłudzeniami, zajął się sektorem małych i średnich firm. Poprała go Alicja Sarna doradca podatkowy z MDDP mówiąc „Uważam, że przepisy takie – jeśli miałyby już być wprowadzane – powinny odnosić się tylko do korzyści wynikających z transakcji zawartych po wejściu w życie zmian”. Na te chwile nikt nie jest w stanie przewidzieć w kogo klauzula uderzy najbardziej. Najbliższe miesiące dadzą odpowiedź na to pytanie.

Kara więzienia dla oszustów podatkowych

Razem z klauzulą wrócił temat kary więzienia dla oszustów podatkowych. Beata Szydło twierdzi bowiem, że Polacy oczekują państwa, które będzie chroniło tych, którzy uczciwie płacą podatki. Podczas konferencji prasowej szefowa rządu w towarzystwie ministrów Ziobro i Szałamacha zaprezentowała nowe propozycje walki z wyłudzaniem pieniędzy. Przede wszystkim odejście od karania grzywną za wystawianie fałszywych lub pustych faktur VAT. Tu szefowa rządu powołała się na przykład fałszywych pieniędzy twierdząc, że jest spora dysproporcja między fałszywymi fakturami a fałszywymi pieniędzmi. Jeżeli szkody wynikające z fałszowania faktur byłyby nieznaczące kara nadal będzie wynosić od 6 miesięcy do 8 lat. W sprawach gdzie wartość szkody jest znacznie wyższa powinno się stosować zakres od 3 lat pozbawienia wolności do maksymalnie 15 lat a w sprawach wielomilionowych od 5 do 25 lat pozbawienia wolności.